Kruiden

Kruiden die je in de keuken gebruik

Basilicum (Ocimum basilicum)
Kenmerk:Eenjarige tropische plant, één van de geurigste keukenkruiden. Onmisbaar in de mediterrane keuken, vooral bij tomatengerechten.
Culinair:In minestrone, tomatensaus en pesto, bij mozzarella, kip en gepocheerde vis. Kan meegekookt worden.
Kweken:Vanaf eind maart op warmte zaaien. Er zijn ook rassen met kleiner blad die heel goed in een pot te kweken zijn. Voor vruchtbare grond en volle zon.
Bieslook (Allium schoenoprasum)
Kenmerk:Een heel gemakkelijk en veel gekweekt kruid. Deze plant met bolachtige wortels komt elk voorjaar vanzelf weer op. De bloemen zijn ook prachtig. Van bieslook is bijvoorbeeld een heel decoratieve rand langs het tuinpad te maken.
Culinair:In salades en soepen, bij vis en ei gerechten maar bv ook als bieslookboter. Niet meekoken en pas toevoegen vlak voor het opdienen. De bloemen zijn ook eetbaar.
Kweken:Vanaf half maart zaaien of jonge plantjes kopen. Houdt van niet te droge grond. Er kan het hele jaar door geoogst worden. Afgesneden bladeren groeien weer door.

 Basilicum   (Ocimum basilicum)
Kenmerk: Eenjarige tropische plant, één van de geurigste keukenkruiden. Onmisbaar in  de mediterrane keuken, vooral bij tomatengerechten.
Culinair: In minestrone, tomatensaus en pesto, bij mozzarella, kip en gepocheerde vis. Kan meegekookt worden.
Kweken: Vanaf eind maart op warmte zaaien. Er zijn ook rassen met kleiner blad die heel goed in een pot te kweken zijn. Voor vruchtbare grond en volle zon.

 Bieslook   (Allium schoenoprasum)
Kenmerk:   Een heel gemakkelijk en veel gekweekt kruid. Deze plant met bolachtige wortels
                      komt elk voorjaar vanzelf  weer op. De bloemen zijn ook prachtig. Van bieslook is
                      bijvoorbeeld een heel decoratieve rand langs het tuinpad te maken.
Culinair:      In salades en soepen, bij vis en ei gerechten maar bv ook als bieslookboter.
                      Niet meekoken en pas  toevoegen vlak voor het opdienen. De bloemen zijn ook eetbaar.
Kweken:    Vanaf half maart zaaien of jonge plantjes kopen. Houdt van niet te droge grond.
                      Er kan het hele jaar door  geoogst worden. Afgesneden bladeren groeien weer door.

 Bonenkruid  (Santurea soorten)
Kenmerk:  Bonenkruid heeft een heel pittig aroma. Je hoeft er dus maar weinig van te gebruiken.
Culinair:     In salades, soepen, sauzen, bij groenten.
Kweken:   Er zijn eenjarige en vaste soorten bonenkruid. De laatste houdt ook in de winter zijn
                      blad.

 Dille  (Anethum graveolens)
Kenmerk:  Eenjarige plant met heel fijn blad en gele bloemen in schermen. Het blad heeft een
                     heerlijke geur.
Culinair:     Het blad wordt gebruikt in sauzen bij vis en kip maar ook bij komkommer, avocado
                     en tomaat en bij het inmaken van augurken. Niet meekoken.
Kweken:    Vanaf april buiten in de volle grond zaaien, nog eens zaaien in juni als je dille in de
                     herst wil gebruiken. Ook de onrijpe zaden kunnen worden gebruikt.

Dragon (Artemisia dracunculus)
Kenmerk:  Een vaste plant met smal blad dat een beetje naar anijs smaakt. Ruik en proef eerst
                     voordat je een dragonplantje koopt. Er zijn veel vormen in omloop die nauwelijks
                     geur en smaak hebben. Koop het liefst de echte Franse dragon, die smaakt het sterkst.
Culinair:    Heel lekker bij tomaat en roerei, in béarnaisesaus, bij schaaldieren, lamsvlees en
                    paddestoelen. Dragon wordt ook in azijn gebruikt. Niet meekoken.
Kweken:   In doorlatende grond en volle zon. Je kunt beter een plantje kopen dan het zaaien.

 Komkommerkruid  (Borago officinalis)
Kenmerk:  De plant wordt vrij hoog en zowel de bloemen en bladeren worden gebruikt.
Culinair:     Door zijn lichtzoute smaak kun je het kruid gebruiken als smaakmaker in een
                     zoutloos dieet.
Kweken:    Ter plaatse zaaien in april. Stelt weinig eisen.

 Koriander (Coriandrum sativum)
Kenmerk:    Dit eenjarige plantje met zijn sterke geur en smaak is heel populair in de Indiase en
                     Marokkaanse keuken. Zowel de zaden als het blad kunnen worden gebruikt.
Culinair:     Het blad wordt onder meer gebruikt in soep, rijstgerechten, sauzen en stoofschotels.
                     De zaden in kerriesaus, bij lamsvlees, gemarineerde groenten en pompoen.
                     De zaden kunnen worden meegekookt. Voeg het blad pas toe als het gerecht klaar is.
Kweken:    Koriander is gemakkelijk te zaaien, in mei op rijtjes in de volle grond op een zonnige
                      plek. Oogst het blad in juni-augustus en het zaad in augustus-september.

 Kervel  (Anthriscus cerefolium)
Kenmerk: Winterhard eenjarig kruid met delicaat, varenachtig blad met een anijsachtige smaak.
Culinair:    In salades, bij vis of in aardappelpuree. Ook om mee te garneren, zoals peterselie.
Kweken:   Zaai en maart en september, dan kun je het hele jaar oogsten. Zes tot acht weken na
                    het zaaien kan worden geplukt.

Laurier  (Laurus nobilis)
Kenmerk:  Niet helemaal winterharde heester waarvan de blaadjes worden gebruikt.
Culinair:     In soepen, sauzen en stoofgerechten.
Kweken:     De heester moet in de winter beschermd worden. Geef hem eenmaal per jaar mest.
                      Snoei als hij te groot wordt.

 Lavas  (Levisticum officinalis)
Kenmerk:  Vaste plant die gemakkelijk 1,5 meter hoog wordt. Wordt ook wel maggiplant
                      genoemd en doet die naam alle eer aan.
Culinair:      In soepen, sauzen, salades en groentegerechten. Kan zowel rauw als gekookt worden gegeten.
Kweken:    In de winter sterven de bovengrondse delen af. De plant is weinig veeleisend.
                     Zaai hem in het voorjaar ter plaatse.

 Mierikswortel  (Armorica rusticana)
Kenmerk:  De mierikswortel komt van oorsprong uit Azië en is winterhard. De bloemen zijn wit-
                     geel en ruiken lekker. Je kunt deze ook als garnering gebruiken.
Culinair:      Jonge blaadjes gebruik je als sla of spinazi. De wortel wordt geraspt gebruikt in veel
                     oosterse gerechten
Kweken:    Zaai in het voorjaar in de volle grond. Verspenen en uitplanten in vruchtbare grond.

 Mirte  (Myrtus communis)
Kenmerk:  Dit fraaie wintergroene kruid is een eeuwenoud liefdessymbool en geeft gerechten
                     een mediterrane smaak.
Culinair:     Vooral in vegetarische en visgerechten. Er kan ook likeur van worden gemaakt.
Kweken:    Kweek in potten en zet ze bij wat strengere vorst binnen. Aan de kust kan hij
                     buiten in de volle grond blijven.

Oregano / Marjolein  (Origanum vulgare)
Kenmerk:  Deze plant heeft kleine, eivormige blaadjes en roze bloemen. De blaadjes kunnen
                     vers worden gebruikt, ook de bloeiende scheuten.
Culinair:     In tomatensaus, bij tonijn, mosselen, stoofschotels van lams- en varkensvlees,
                     bij courgette en gemarineerde paddestoelen. Kan meegekookt worden.
Kweken:    Zaaien in april of delen in h et voor- of najaar. Voor droge, kalkhoudende grond
                     en volle zon.

(Peper)munt  (Mentha soorten)
Kenmerk:  Er zijn verschillende soorten munt. De pittig smakende blaadjes van deze vaste plant
                     kunnen in de thee worden gebruikt maar ook in oosterse gerechten.
                     Ze kunnen worden gedroogd.
Culinair:     In de thee en koude yoghurtsoep, bij gestoofd lamsvlees, gemengde groenteschotels,
                     verse jonge kaas maar ook in chocoladedesserts. Kan meegekookt worden.
Kweken:    Koop het liefst  jonge plantjes in het voorjaar maar zelf binnen voorzaaien kan ook.
                     Normale tuingrond in zon of halfschaduw. Plant kan erg woekeren!

 Peterselie  (Petroselinum crispum)
Kenmerk:    Een tweejarige of vaste plant waarvan het blad zo vers mogelijk gebruikt wordt.
                     Het is frisgroen en bevat veel vitamine A en ijzer. Heel gezond dus.
Culinair:     In een gemengde salade, bij eigerechten, quiche, rundvlees, kip, wortels, doperwten,
                     asperges en als garnering. Door koken gaat de smaak verloren.
Kweken:    Peterselie kan in april worden gezaaid. Kiem het zaad eerst voor in vochtig zand.
                     Voor elke niet te droge bodem. Verdraagt wat schaduw.

Rozemarijn  (Rosmarinus officinalis)
Kenmerk: De lipbloemetjes zijn violet, de smalle wintergroene blaadjes zijn aan de onderkant
                    wit. Ze bevatten veel etherische olie, zodat ze een sterke geur verspreiden als ze
                    worden gekneusd.
Culinair:    Bij gegrilde vis, geroosterd lam, bij paddestoelen en in mediterraan brood of,
                    verrassend, in de boterkoek. Kan worden meegekookt.

Kweken:   Dit struikje komt oorspronkelijk uit het gebied rond de Middellandse Zee en is matig
                   winterhard. Liefst vorstvrij overwinteren en in het voorjaar terugsnoeien. Voor een
                   zonnige plek en doorlatende, kalkhoudende grond.

 Salie  (Salvia officinalis)
Kenmerk:  Een halfstruikje met grijsgroen, viltig blad en kleine paarse lipbloempjes.   
                     Er bestaan ook tuinvormen met anders gekleurde bloemen die ook in de keuken te
                     gebruiken zijn. Een kwestie van uitproberen…….
Culinair:     Bij lever, varkensvlees, tomaten, aubergines en pasta’s. Kan worden meegekookt.
Kweken:    In het voorjaar zaaien of uit stek vermeerderen. Voor doorlatende kalkhoudende
                     grond en volle zon. In het voorjaar terugknippen.

 Snijselderij (Apium graveolens)
Kenmerk:  Eenjarige plant met aromatisch blad dat een heel frisse smaak heeft. Het blad wordt
                    vers gesneden en groeit steeds weer aan.
Culinair:    In bouillons, gemengde salade, bij roerei en kip. Niet meekoken.
Kweken:   Het zaaid mengen met vochtig zand en enkele dagen bewaren bij 20 graden,
                    dan uitzaaien in de volle grond (april). Voor vochtige grond en halfschaduw.

Tijm (Thymus soorten)
Kenmerk:  De echte tijm (Thymus vulgaris) wordt het meest in de keuken gebruikt. Het is een
                     struikje van 20-30 cm. hoog. Er zijn ook kruipende soorten.
Culinair:     In minestrone en tomatensaus, bij gebakken vis, lamsvlees, rundvlees, wild, bonen
                     en paddestoelen. Lekker met honingsaus en geitenkaas. De blaadjes kunnen worden
                     gedroogd of meegekookt.
Kweken:    In het voorjaar zaaien of jonge plantjes kopen. voor droge, kalkhoudende bodem en
                     volle zon. In het voorjaar terugknippen.

 Venkel (Foeniculum vulgare)
Kenmerk:   Zeer decoratief, tweejarig tuinkruid die zich soms als een vaste plant gedraagt en het heeft een anijsachtige smaak.
Culinair:     Dit licht verteerbare kruid kan als groente worden bereid. De blaadjes kun je
                     snipperen in salades en visgerechten.
Kweken:    Zaai in maart/april in de volle grond op een zonnige plaats. Regelmatig snijden.